باری خواب به علت عیب ونقص یا قصور آدمی بر وی عارض می شود. این
نقص عبارت از نا هماهنگی آدمی در سلوک و کردار با قوانین حاکم بر جهان
وکیهان است وهرچه این نقص بزرگتر باشد خواب نیز طولانی تر است. در
زندگی دوباره که پس از خواب آغاز می شودفضایل وکارهای نیک گذشته
باقی می ماند. پری فراموش شده نیز نمایشگر نقائص گذشته است که در
زندگانی نو باید برای مرتفع ساختن آنها کوشید این خواب میان دو زندگی
یادوتناسخ در واقع نشانه گذر از یک زندگانی به زندگانی دیگر است اما پریان
گاه به جای خوابانیدن مردمان آنها را به سنگ بدل می کنند .وآدمهای سنگ
شده هنگامی به حالت انسانی خویش بازنمی گردند که گناهان وتقصیرات
گذشته را باز شناخته ودر صدد جبران آنها بر آمده با شند .نماد دیگر رستاخیز
غوطه زدن پیر مردان خسته وبیماردر آب است وجوان از آن آب بیرون آمدن این
آب رمز ونشانه مادر است وروح یک جسم خسته با غوطه زدن در آب مادری
تنی تازه وجوان می پذیرد ودنباله راه تکامل را می پوید. همه آبهای حیاط به
همین معنا است وگاه نوشیدن آب زندگی وشستن روی با آن مایه رستاخیز
وتازه شدن زندگی است.در همه اساطیر وقصه ها آب نماد احیاء زندگی
وزندگانی جاودانی است.
سیمرغ نماد احیاء کیهان یعنی ویران شدن جهان بوسیله طوفان وآتش
وآفرینش دوباره آن است.چون سیمرغ پس از عمری دراز آتشی می افروزد
ودر آن می سوزدوآنگاه از خاکستری که بر جای مانده زنده می شود.سیمرغ
هفت بار می میرد وزنده می شودتا روز قیامت فرا برسد.
نجات دهندگان آینده عالم( همچون سوشیانت آخرین موعود آیین زرتشتی )از
نطفه زرتشت که در دریاچه( کیّان سی) یعنی در یاچه هامون سیستان پنهان
شده و۹۹۹۹۹ فروشی( فروهر) آنرا حفاظت می کنند پدید خواهند آمد.
مقدس بودن در یاچه هامون فکری است که در دوره مقدم بر زرتشت باقی
مانده بود ودر روایات بعدی این محل مقدس برای مولود نجات دهنده عالم
انتخاب شده است. زیرا از یک عهد غیر معلوم در یاچه هامون نزد مردم ایران
شرقی مورد احترام دینی خاص بوده است .
درخت داستانی ونِ یوت بیش( درخت رنج زدا) یاونهروسپ تخمگ (نیز) در
دریاچه وروکش رسته ودارای تخمهایی است که همه گونه گیاه از آنها
میروید. فر (خورنه) ایرانی هم در میان دریای وروکش شناور است. اسم
وروکش در تیر یشت که انشاءآن احتمالا خیلی جدید تر از یشتهای سیزده که
(فروردین یشت) ونوزده(زامیاد یشت) وپنج( آبان یشت) است وهمچنین
در وندیداد که کتابی جدید تر از یشت مذکور است به عنوان یک در یای
آسمانی آمده است.در یشت نوزده می خوانیم:
فر کیانی با آن کس یار می شود که که تسلط او از آنجا شروع شود کیان
سی که از هاتومنت (=هلمند، هیرمند) تشکیل یافته قرار گرفته باشند. فر
کیانی وفر ایرانی از از زمانهای خیلی قدیم از یادها زدوده شده است به سر
زمینهایی تعلق گرفته است که بر گرد در یاچه ای که آیین زرتشتی به
وسیله اساطیر مر بوط به دوره آخر الزمان آنراتقدیس کرده است قرار
دارند .این دریاچه تحت حفاظت ۹۹۹۹۹ فروشی قرار داردوبدون تردید تقدیس
آن از دوره پیش از زرتشت آغاز گردیده وآثری از آن دوره است.
بر گرفته شده از مجله هنر ومردم.جلال ستاری آذرماه ۱۳۵۰
هادی رحیم دل